1-2a 1-2b34 5 6 7 8

Kerst 2016

on 21 december 2016

Spreuk nederigheid

 

Laatst las ik in de Volkskrant een artikel van een Canadese politicoloog Chris Kutarna waarin hij aangaf dat hij in zijn boek pleitte voor het ‘aanwakkeren van deugden’.

 

Hij vertelde dat wij onze inspiratie hiervoor uit de Renaissance kunnen halen. De grote humanisten uit die tijd zagen zich ook geconfronteerd met moreel verval om hen heen. Om dat het hoofd te bieden, kozen zij ook voor deugden. Kutarna denkt daarbij aan sociale normen als beleefdheid, waardigheid, eerlijkheid en dapperheid. Ik zelf wil graag hier ‘nederigheid’ aan toe voegen. Door sociale normen voor onszelf vast te stellen en daar koppig aan vast te houden en je uit te spreken tegen misstanden. “Je bent niet alleen verantwoordelijk voor wat je zegt, maar ook wat je niet zegt’ leerde ons Luther al. We schieten nu tekort als burgers. Katurna geeft aan dat we het kunnen redden door die sociale normen weer aan te wakkeren.

 

Jan Terlouw benadrukte het ook al  in zijn toespraak bij de “Wereld draait door’ dat het  ’vertrouwen’  weer meer centraal moet komen te staan. Ik wil het hier graag nog andere sociale norm ‘nederigheid’ aan toe voegen.

 

Daarom zou ik graag net voor de kerstdagen van 2016 weer eens de deugd ‘nederigheid’ onder de aandacht willen brengen.

Wat betekent nederigheid? De essentie in vijf punten.

Het begrip nederigheid roept vaak veel negatieve associaties op. Het roept dingen op als; “dan moet ik door de knieën gaan, ben ik minder dan anderen, krijg ik nooit gelijk en moet ik alles maar slikken.” Het zijn dergelijke belemmerende gedachtes die in de weg staan om te beseffen dat nederig zijn een positieve eigenschap is (volgens sommigen de meest ondergewaardeerde deugd).

Wat betekent nederigheid eigenlijk? De essentie in vijf punten:

 

  1. Nederig zijn betekent dat jij een kalm accepterend zelfbeeld hebt dat niet overgevoelig is voor bedreigingen van het ego. Te weinig zelfvertrouwen is dus geen kenmerk van nederigheid, in tegenstelling tot hetgeen velen denken.
  2. Nederige mensen kennen zichzelf goed. Ze nemen verantwoordelijkheid wanneer ze dingen verkeerd doen.
  3. Ze staan open voor nieuwe inzichten, zowel over zichzelf als de wereld om hen heen. Ze maken zich er geen zorgen over dat ze misschien afgaan, en mede doordat ze die stress niet hebben, leren ze beter.
  4. Ze hoeven hun ego niet zo sterk op te poetsen waardoor ze ruimte hebben in hun geest om oprecht blij te zijn als het goed gaat met anderen. Anders gezegd: ‘Not thinking less of yourself, but thinking of yourself less’. (bron: C.S. Lewis).
  5. Nederige mensen vinden dat iedereen dezelfde intrinsieke waarde heeft. We zijn allemaal gelijk, niemand is beter dan een ander.

 

Misschien denk je nu wel “oh, maar dan ben ik heel vaak nederig want ik bezit deze vijf punten wel aardig”. Ik help je uit deze droom. Onze mind werkt namelijk als volgt; we zijn vaak vrij optimistisch over onszelf en vaak veel kritischer naar anderen toe. De kans is groot dat je bovenstaande punten wel aan jezelf toedicht maar niet aan anderen.

 

Ik daag je uit om de punten te onderzoeken. Wees eerlijk. Mag je afgaan? (de meeste mensen hebben een diepgewortelde angst om niet af te mogen gaan, om geen fouten te mogen maken, om het niet goed te doen/goed te zijn o.i.d.). En aangezien we op overtuigingenniveau (angstniveau) niet zo uniek zijn als we misschien denken, ben ik niet al te optimistisch als je zegt dat je weinig tot geen last hebt om af te gaan. Of niet overgevoelig bent voor bedreigingen van het ego (je gelijk niet wilt halen). Of aangeeft dat jij je ego niet vaak hoeft op te poetsen (anders gezegd; geen bevestiging/erkenning aan het halen bent, en niet bezig bent met aardig gevonden worden). Ik moet de eerste persoon nog tegen komen die hier heel weinig last van heeft.

 

Ik hoop dat duidelijk is hoe wij onszelf onbewust saboteren. Gelukkig is er goed nieuws. Nederigheid is prima aan te leren! En hard nodig om onze samenleving weer wat aangenamer te maken.

 

Het stappenplan naar nederigheid:

Stap 1: Wanneer je merkt dat je de ander wilt overtuigen door je gelijk te halen, of denkt dat jouw mening beter is dan die van een ander, of snel geraakt wordt door een mening die haaks op die van jou staat? Dan is jouw houding verre van nederig.

Stap 2: Achterhaal wat de zorg (dit is altijd een angst) achter dit gedrag is. Stel jezelf de vraag; wat is het ergste wat er kan gebeuren als jij je gedrag loslaat. De angst gaat bijna altijd over een gebrek aan zelfvertrouwen, tekort aan eigenwaarde, onzekerheid over jezelf.

Stap 3: Accepteer de angst. Accepteer dat je fouten mag maken, onzeker bent o.i.d.

 

Wanneer dit lukt ben je in staat te luisteren. Waardoor jij de ander beter begrijpt. Dit maakt dat je een dialoog en niet een discussie faciliteert en vanuit rust (door zelfvertrouwen) elkaar helpt in de richting die wij allen dringend zouden moeten inslaan. Vrij naar: Managementsite 2016.

 

Ik wens iedereen een prettige kerst en een heel gelukkig 2017.

Frans Pieters